Πολιτισμός

ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΠΤΟΛΕΜΑΪΔΑΣ
ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΟΥ  ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ

Υπάρχει μόνο μία επικίνδυνη μειονότητα: οι ρατσιστές

Εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια του εορτασμού της παγκόσμιας ημέρας κατά του Ρατσισμού, με εισηγήτριες τις Δέσποινα Φουρκιώτη, φιλόλογο και Θωμαϊδα Κωνσταντούλα, υπεύθυνη εκπαίδευσης στο Κ.Ε.Ε. Πτολεμαϊδας με θέμα «Ρατσισμός».

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 22 Μαρτίου και ώρα 18.00 στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Πτολεμαϊδας.

ΑΚΟΛΟΥΘEI           ΟΜΙΛΙΑ ΠΟΥ ΕΓΙΝΕ ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΡΑΤΣΙΣΜΟ

ΑΠΟ ΤΗΝ Κα ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΦΟΥΡΚΙΩΤΗ    ΦΙΛΟΛΟΓΟ

21 ΜΑΡΤΙΟΥ…ΤΡΙΠΛΗ ΕΠΕΤΕΙΟΣ

21 Μαρτίου-Εαρινή Ισημερία…Πρώτη μέρα της άνοιξης. Θεσπισμένη από τους αστρολόγους και τα λουλούδια. Και Παγκόσμια Ημέρα των Δασών-για να νιώθουμε κι εμείς αναγεννημένοι!!

21 Μαρτίου-Διεθνής Ημέρα Ποίησης…Θεσπισμένη από την UNESCO.

21 Μαρτίου-Διεθνής Ημέρα για την εξάλειψη φυλετικών διακρίσεων.. Θεσπισμένη από τον ΟΗΕ.

Την ημέρα αυτή το 1960 στο  Sharpeville της Ν. Αφρικής η αστυνομία άνοιξε πυρ και σκότωσε 69 ανθρώπους που συμμετείχαν σε μια ειρηνική διαδήλωση εναντίον του Απαρτχάιντ! Η απόφαση 2141 του 1966 καθιέρωσε την ημερομηνία ως ημέρα μνήμης για την κατάργηση κάθε είδους  ρατσιστικής  διάκρισης.

Τι είναι όμως ο ρατσισμός;

Όπως ορίζει ο νόμος 3304/2005 του Ελληνικού Κράτους:

Ρατσισμός είναι κάθε διάκριση λόγω φυλετικής  ή  εθνοτικής καταγωγής, θρησκευτικών ή άλλων πεποιθήσεων, αναπηρίας, ηλικίας ή γενετήσιου προσανατολισμού. Ως διάκριση νοείται η παρενόχληση ή κάθε άλλη προσβλητική ενέργεια η οποία σχετίζεται μ’έναν από τους παραπάνω λόγους κι έχει ως σκοπό ή αποτέλεσμα την προσβολή της αξιοπρέπειας κάποιου προσώπου και τη δημιουργία εκφοβιστικού, εχθρικού, εξευτελιστικού, ταπεινωτικού ή επιθετικού περιβάλλοντος. Ως διάκριση νοείται επίσης οποιαδήποτε εντολή για την εφαρμογή διακριτικής μεταχείρισης σε βάρος προσώπου για οποιονδήποτε από τους παραπάνω λόγους.

Με πιο απλά λόγια λοιπόν, ο ρατσισμός είναι η διαδικασία περιθωριοποίησης, αποκλεισμού και διάκρισης όλων όσοι είναι διαφορετικοί από εμάς με βάση το χρώμα, την εθνική ταυτότητα, το φύλο, τη σεξουαλική επιλογή, την τάξη, τη θρησκεία.

Ο ρατσισμός είναι εκ γενετής αρρώστια της  ανθρώπινης ψυχής…Γεννιόμαστε ρατσιστές, με τη δυσπιστία του Άλλου , του Ξένου..

Ποιοι είμαστε εμείς; Ποιοι είναι οι άλλοι; Ποια είναι τα γνωρίσματα που χρησιμοποιούμε για να αξιολογούμε τους εαυτούς μας και τους άλλους; Υπάρχει «αντικειμενική» αξιολόγηση; Εμείς είμαστε οι «ωραίοι», οι «γενναίοι»..κι όλοι οι άλλοι είναι οι «τεμπέληδες», οι «αναξιόπιστοι»..;

Ανήκουμε σε μια ομάδα; Έχουμε μαζί με άλλους κάποια κοινά χαρακτηριστικά; Αυτά αξιολογούνται πάντα θετικά;

Τα ερωτήματα πολλά και δύσκολα. Ας κάνουμε μια πρώτη προσπάθεια προσέγγισης.

Οι Billig και Tajfel(1973) επικέντρωσαν την προσοχή τους στη λογική της ομάδας. Πώς συμβαίνει και πάντα η ομάδα μας είναι η «καλύτερη»;Και κατά συνέπεια βέβαια όλοι οι άλλοι είναι οι «χειρότεροι»;Ποιο είναι το χαρακτηριστικό που «δένει» τα μέλη μιας ομάδας; Έκαναν λοιπόν πολλά πειράματα. Σ’ένα από αυτά χώρισαν σε δύο ομάδες κάποια άτομα: σε μια ομάδα ανήκαν αυτοί που προτιμούσαν ένα ζωγράφο(τον Klee) και στην άλλη ομάδα αυτοί που προτιμούσαν έναν άλλο ζωγράφο(τον Kadisky).Κατόπιν ζητήθηκε να αξιολογηθούν τα άτομα αυτά και από τις δύο ομάδες. Παρουσιάστηκε λοιπόν η κατάσταση εκείνη όπου τα άτομα της μιας ομάδας υπερτιμούσαν τα άτομα της ομάδας τους και υποτιμούσαν τα άτομα της άλλης ομάδας. Μόνο και μόνο το γεγονός ότι προτίμησαν κάποιοι ένα ζωγράφο θεωρήθηκε αρκετό για να χαρακτηριστούν αξιόλογα άτομα και οι άλλοι «κατώτεροι».

Απ’την άλλη μεριά, η ανάγκη μας για αυτοεπιβεβαίωση πώς θα μπορούσε να στηριχθεί απόλυτα; Επιλέγουμε, λοιπόν, την κοινωνική σύγκριση: «Εμείς είμαστε οι ωραίοι τύποι γιατί κάποιοι άλλοι δεν είναι τόσο ωραίοι»

Αυτή η υπαγωγή στην ομάδα και μάλιστα η αξιολόγηση των ομάδων γίνεται αντιληπτή και από τα πολύ μικρά παιδάκια. Ο Milner (1975) σε μια μελέτη του έδειξε ότι μικρά μαύρα παιδάκια προτιμούσαν για φίλους λευκά παιδιά, ακριβώς γιατί θεωρούσαν ότι τα λευκά θα ήταν σίγουρα «καλύτερα» ως φίλοι και γείτονες.

Ας ασχοληθούμε όμως με τα ρατσισμό της ζωής μας…Ο πρώτος ρατσισμός είναι η άρνησή του! Όταν μια κοινωνία λέει: «Οι Έλληνες δεν είναι ρατσιστές» κάνει μια διάκριση ρατσιστική υπέρ των Ελλήνων κι επιβεβαιώνει το ρατσισμό της.

Το πρώτο και πιο δύσκολο βήμα είναι να εντοπίσουμε  τις μορφές με τις οποίες εμφανίζεται ο ρατσισμός. Πολλές συμπεριφορές που μας φαίνονται  αυτονόητες, είναι ρατσιστικές. Αλλά κανείς δε μας έχει μάθει να τις αναγνωρίζουμε και να τις πολεμάμε με αποτέλεσμα να τις θεωρούμε σχεδόν φυσικές! Ο δημοσιογράφος  π.χ. που γράφει: «Ο αμερικανοεβραίος Κίσιγκερ» διαπράττει ρατσιστικό ολίσθημα, αλλά δεν το ξέρει!

Οι Έλληνες είμαστε, δυστυχώς, από τις πιο ρατσιστικές κοινωνίες της Ευρώπης. Το δείχνουν οι έρευνες της Eurostat που κάθε χρόνο επιβεβαιώνουν τη μισαλλοδοξία και την ξενοφοβία μας. Και για να μη μιλήσω για Αλβανούς, Ρώσους, Νέγρους κι άλλους ξένους, σκεφθείτε το κατάντημα εκείνων των Ελλήνων που τυχαίνει να είναι Ρομά, Τσιγγάνοι δηλαδή ή, επί το ρατσιστικότερον, Γύφτοι.. Σε καμιά χώρα της Ευρώπης δε υφίστανται τέτοιες διακρίσεις, σε καμία δε ζούνε σε τόσο άθλιες συνθήκες. Και είναι Έλληνες πολίτες σαν εμάς κι όχι μετανάστες.

Και να ήταν μόνο οι Ρομά; Σκεφθείτε τις διακρίσεις απέναντι στις επιμέρους φυλετικές ομάδες στη χώρα μας –Πόντιοι, Βλάχοι, Μικρασιάτες, Ντόπιοι –και τα στερεοτυπικά χαρακτηριστικά που αποδίδονται σ’αυτές και σύμφωνα με τα οποία κρίνουμε όλους όσοι ανήκουν σ’αυτές.. Σκεφθείτε τις καθημερινές μας διακρίσεις απέναντι  στις γυναίκες, τους γέροντες, τα άτομα με ειδικές ανάγκες-μάλλον ορθότερα με ειδικές ικανότητες.. Τον επαγγελματικό ρατσισμό με στερεότυπα τύπου-μπορεί ένας βιομήχανος να γράφει ποιήματα; Το ρατσισμό που υποκρύπτουν τα ανέκδοτα για τους Ποντίους, τις ξανθές.. Σκεφθείτε το ρατσισμό απέναντι στις ανύπαντρες μητέρες, που φέρουν το βάρος της επιλογής να κρατήσουν ένα παιδί εκτός γάμου, κι ακόμη χειρότερα το ρατσισμό απέναντι στα παιδιά αυτά..

Εμποτισμένη λοιπόν είναι η ζωή μας!!

Και μια έννοια άρρηκτα συνδεδεμένη με το ρατσισμό:  τα στερεότυπα.

Τα στερεότυπα αποτελούν τους χαρακτηρισμούς που αποδίδουμε στα μέλη μιας άλλης ομάδας διαφορετικής από τη δική μας.

Εμείς είμαστε υπερήφανοι, πιστοί, έντιμοι, γενναίοι, στοργικοί, δεν πιανόμαστε κοροΐδα..

Οι άλλοι είναι εγωιστές, αν μπορούν κλέβουν, ανέντιμοι, εχθρικοί, ανήθικοι..

Τα στερεότυπα δεν υπάρχουν απλώς στο κεφάλι των ανθρώπων. Κατασκευάζονται μέσα στην κοινωνία για κάποιες ομάδες, τα μοιράζονται πολλοί άνθρωποι και εξαπλώνονται μέσα σ’ένα συγκεκριμένο κοινωνικό και πολιτικό πλαίσιο.

Κι όμως πόσες φορές έχουμε πέσει έξω στην κρίση μας όταν εμπιστευόμαστε αυτή τη λογική του τσουβαλιάσματος;

Δεν είναι ΟΛΟΙ.

Δεν είμαστε ΕΜΕΙΣ.

Δεν είναι οι ΑΛΛΟΙ.

Κάθε άνθρωπος είναι ΞΕΧΩΡΙΣΤΟΣ.

Παρακάτω θα δούμε κάποιες στερεοτυπικές σκέψεις που καλό θα ήταν όλους να μας προβληματίσουν γιατί ίσως όλοι τις έχουμε κάνει.

«ΚΟΙΤΑ ΕΓΩ ΔΕΝ ΕΙΜΑΙ ΡΑΤΣΙΣΤΗΣ, ΑΛΛΑ….ΟΙ ΞΕΝΟΙ ΠΑΙΡΝΟΥΝ ΤΙΣ ΔΟΥΛΕΙΕΣ ΜΑΣ»

Αυτό είναι απλά ένας μύθος. Τελευταία  μελέτη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποδεικνύει ότι δεν υπάρχει συσχέτιση μεταξύ αύξησης των μεταναστευτικών ροών και αύξησης της ανεργίας. Οι μετανάστες δεν υποκατέστησαν θέσεις εργασίας

εργαζομένων στις χώρες  υποδοχής, αλλά κάλυψαν κενά που υπήρχαν. Η συμβολή τους μάλιστα σε πολλούς τομείς είναι σημαντική. Η απασχόλησή τους π.χ. στον αγροτικό τομέα, δημιούργησε θετικά αποτελέσματα για τους Έλληνες αγρότες. Πολλές αγροτικές περιοχές της χώρας μας στηρίζονται σε μεγάλο βαθμό στην παρουσία ξένων εργατών. Στον αστικό τομέα της οικονομίας-μεταποίηση, κατασκευές, εμπόριο, κ.τ.λ.-οι περισσότεροι εργάζονται ως ανειδίκευτοι εργάτες, αναλαμβάνοντας δουλειές που δεν καλύπτονται από το υπάρχον εργατικό δυναμικό κι αυτό το τονίζω!!

«ΕΓΩ ΔΕΝ ΕΙΜΑΙ ΡΑΤΣΙΣΤΗΣ, ΑΛΛΑ…ΔΕΝ ΚΑΤΑΛΑΒΑΙΝΩ ΤΙ ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΟΛΟΙ ΑΥΤΟΙ ΟΙ ΞΕΝΟΙ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΕΔΩ»

Πολλά!! Καταρχάς οι εργαζόμενοι μετανάστες έχουν  δώσει ανάσα και στα ασφαλιστικά ταμεία. Από τους 1.900.000 ασφαλισμένους στο ΙΚΑ οι 500000 είναι αλλοδαποί. Σε μια περίοδο που, λόγω μείωσης του εργατικού δυναμικού και υπογεννητικότητας, μεγαλώνει η ψαλίδα ασφαλισμένων και συνταξιούχων με σοβαρές οικονομικές συνέπειες στο ασφαλιστικό σύστημα, η παρουσία ξένων μεταναστών είναι κάτι παραπάνω από ευεργετική! Όλα τα αρμόδια Ινστιτούτα αναφέρουν ότι οι οικονομικοί μετανάστες, ιδίως από τις γειτονικές χώρες, αποτέλεσαν σημαντικό αναπτυξιακό παράγοντα για τη χώρα μας.200.000 μετανάστες έχουν ανοίξει τραπεζικούς λογαριασμούς με συνολικό ύψος καταθέσεων 3 δις. EURO! Από άλλες έρευνες  έχει προκύψει ότι το 36% των μεταναστών σχεδιάζει να παραμείνει στην Ελλάδα. Οι άνθρωποι αυτοί   έχουν ταυτίσει το μέλλον τους με τη χώρα μας. Έχουν επιλέξει να δώσουν στα παιδιά τους ελληνική παιδεία, να προσφέρουν στην πατρίδα μας, όπως κάνουμε κι εμείς!

«ΕΓΩ ΔΕΝ ΕΙΜΑΙ ΡΑΤΣΙΣΤΗΣ, ΑΛΛΑ…ΤΟ ΚΑΚΟ ΜΕ ΤΟΥΣ ΞΕΝΟΥΣ ΕΧΕΙ ΠΑΡΑΓΙΝΕΙ. ΟΛΗ Η ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Σ’ ΑΥΤΟΥΣ ΟΦΕΙΛΕΤΑΙ»

Άλλη μια υπερβολική αρνητική τοποθέτηση.. Οι στατιστικές δείχνουν ότι οι αλλοδαποί ευθύνονται περίπου μόνο για το 30% των παραβάσεων που έγιναν τα τελευταία χρόνια. Είναι άδικο να  βάζουμε ταμπέλες  σε χιλιάδες τίμιων ανθρώπων για τα εγκλήματα κάποιων άλλων. Κι  ας μην ξεχνάμε ότι  για κάθε αλλοδαπό που συλλαμβάνεται  να παρανομεί, υπάρχουν χιλιάδες άλλοι οι οποίοι την ίδια ώρα δουλεύουν για να ζήσουν τις οικογένειές τους. Δεν πρέπει αυτοί να γίνονται θύματα της προκατάληψής μας. Άλλωστε λύση σ’αυτό το πρόβλημα δεν αποτελούν η περιθωριοποίηση και η μεροληψία σε βάρος των αλλοδαπών, αλλά η ενσωμάτωσή τους, η πλήρης ένταξή τους στην κοινωνία μας, η βελτίωση της καθημερινότητάς τους, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δε θα διατηρήσουν την πολιτισμική τους ταυτότητα.

Κάποιοι ήδη θα έχουν κάνει τη σκέψη:

«ΠΑΝΤΩΣ ΟΠΩΣ ΚΑΙ ΝΑ ΤΟ ΚΑΝΟΥΜΕ ΔΕΝ ΕΙΜΑΣΤΕ ΟΛΟΙ ΙΔΙΟΙ»

Ασφαλώς και δεν είμαστε ίδιοι. Είμαστε  όμως ίσοι απέναντι στους νόμους κι έχουμε τα ίδια δικαιώματα. Δυστυχώς αυτό πολλές φορές το ξεχνάμε στην κοινωνία μας. Κι αυτό δεν έχει  να κάνει  μόνο με τη στάση μας απέναντι  στους οικονομικούς μετανάστες, αλλά σε κάθε κοινωνική ομάδα που αποτελεί «μειονότητα».Η Ελλάδα  υστερεί σε σχέση με κάθε άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε υποδομές που διευκολύνουν την καθημερινή ζωή ατόμων με αναπηρίες. Οι Έλληνες σύμφωνα με το Ευρωβαρόμετρο είναι από τους λιγότερο ανεκτικούς Ευρωπαίους  σε θέματα ομοφυλοφιλίας  και ιδιαίτερου σεξουαλικού προσανατολισμού. Ακόμη και όσοι έχουν διαφορετικά θρησκευτικά πιστεύω, συχνά αντιμετωπίζουν προκαταλήψεις. Αυτές τις προκαταλήψεις πρέπει να ξεπεράσει η κοινωνία μας , ή τουλάχιστον η νέα γενιά. Ας σκεφτούμε ότι ακόμα και κάθε φορά που αναπαράγουμε με ευκολία κάποιο αρνητικό στερεότυπο αδικούμε, μειώνουμε και προσβάλλουμε κάποιους ανθρώπους, χωρίς κανέναν απολύτως λόγο.

Όλα αυτά είναι υπό συνεχή συζήτηση αλλά μέχρις ότου ο κόσμος μας γίνει «όμορφος, αγγελικά πλασμένος» ας δεχτούμε τουλάχιστον τη ρήση: «ΟΛΟΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ – ΟΛΟΙ ΙΣΟΙ!!»

Η Ελλάδα ήταν ανέκαθεν χώρα «εξαγωγής» οικονομικών μεταναστών. Πριν τη  δημιουργία νεοελληνικού κράτους οι μετανάστες κινούνταν κυρίως στον παλαιό και γνωστό γεωγραφικό χώρο: ιταλική χερσόνησο, δυτική και νοτιοανατολική, κεντρική και ανατολική Ευρώπη.

Ως τις παραμονές του 1940 η μετανάστευση στράφηκε προς την ανατολική Μεσόγειο και το Νέο Κόσμο, επίσης προς τη Ν.Ρωσία και την Υπερκαυκασία.

Νέα μετανάστευση άρχισε μετά τον  πόλεμο, πήρε δραματικές  διαστάσεις κατά τη δεκαετία 1950-60 και ανακόπηκε περί το 1970.Οι μετανάστες κινήθηκαν, είτε για προσωρινή αναζήτηση εργασίας προς τη Κεντρική Ευρώπη-κυρίως Ομοσπονδιακή  Γερμανία-,είτε για μονιμότερη εγκατάσταση προς υπερπόντιες χώρες υποδοχής μεταναστών-Αυστραλία, Β.Αμερική.

Στις χώρες υποδοχής  δεν αντιμετωπίστηκαν πάντα με τον καλύτερο τρόπο, κι όμως το μεγαλύτερο μέρος διέπρεψε.

Τα τελευταία χρόνια, κυρίως μετά το 1990, έχει μετατραπεί η ίδια σε χώρα υποδοχής οικονομικών μεταναστών κατά βάση προερχόμενων από τις  Βαλκανικές χώρες και την πρώην Σοβιετική Ένωση.

Η ελληνική κοινωνία προσλαμβάνει και ομαδοποιεί τους αλλοδαπούς κυρίως με βάση την εθνικότητα και το θρήσκευμά τους. Αλβανοί και μουσουλμάνοι βρίσκονται υψηλότερα από άλλες ομάδες στην κλίμακα αντιπάθειας, όπως αποδεικνύουν σχετικές έρευνες. Αντίθετα Δυτικοευρωπαίοι και Αμερικανοί καταλαμβάνουν τις υψηλότερες θέσεις στην κλίμακα συμπάθειας  των Ελλήνων ερωτηθέντων.

 Στη συλλογική κοινωνική συνείδηση, η  στερεοτυπική απεικόνιση του μετανάστη είναι αυτή του «ΛΑΘΡΟΜΕΤΑΝΑΣΤΗ-ΚΛΕΦΤΗ-ΒΙΑΙΟΥ-ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΥ-ΒΑΛΚΑΝΙΟΥ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΑ».Υπάρχει όμως πράγματι τέτοια απειλή εκ μέρους των μεταναστών, πόσο σοβαρή είναι αυτή, και τέλος είναι αδύνατη η ενσωμάτωσή τους;

Πολλοί σύγχρονοι εγκληματολόγοι δεν αποδέχονται την ύπαρξη βιολογικής προδιάθεσης των μειονοτικών κι εθνοτικών ομάδων  κατά την αιτιολογία του εγκλήματος. Τυχόν διαφοροποιήσεις  στους δείκτες εγκληματικότητας αντανακλούν κοινωνικές, πολιτιστικές, και οικονομικές αιτίες. Δεν αντανακλούν όμως βιολογικές αιτίες. Είναι, δηλαδή, ασήμαντες οι όποιες βιολογικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των φυλετικών ομάδων για την ερμηνεία των δεικτών εγκληματικότητας.

Χαρακτηριστικό, κατά τη γνώμη μου, παράδειγμα αποτελεί η – κατά την περίοδο του κραχ- αυξημένη συμμετοχή των Ελλήνων μεταναστών της Αμερικής, στα εγκλήματα της ανθρωποκτονίας και του βιασμού, οι οποίοι κατέλαβαν την πρώτη θέση των σχετικών στατιστικών πινάκων της Πολιτείας της Ν.Υόρκης.

Αντιλαμβάνεται εύκολα κανείς, ποια αντίληψη είχε ο μέσος αμερικάνος πολίτης για τον Έλληνα μετανάστη! Το λαϊκό αυτό στερεότυπο δεν απείχε απ’αυτό του σύγχρονου Αλβανού μετανάστη. Εν τούτοις, η στερεοτυπική αυτή αντίληψη δεν εμπόδισε την ελληνική κοινότητα να μεγαλουργήσει στις ΗΠΑ ατομικά και συλλογικά, καταλαμβάνοντας όλα τα επιστημονικά κι επαγγελματικά αξιώματα της ιεραρχικής κλίμακας  έως την κορυφή, ή σχεδόν ως αυτήν, αφού ο ελληνικής καταγωγής  Μάικλ Δουκάκης απέτυχε να εκλέγει Πρόεδρος!

Φυσικά ουδείς του έθεσε προεκλογικά το υποθετικό ερώτημα «αν υπάρξει πόλεμος κατά της Ελλάδος με ποιόν θα πολεμήσεις;». Γιατί το σύστημα μεταναστευτικής πολιτικής της χώρας αυτής εδράζεται στην παραδοσιακή ωφελιμιστική-φιλελεύθερη αντίληψη της ενσωμάτωσης και αξιοποίησης της ατομικής αξίας προς όφελος του έθνους και του κοινωνικού συνόλου.

Είναι σήμερα ευρέως αποδεκτό ότι η παγκοσμιοποίηση διευκόλυνε τη μετακίνηση προσώπων, αγαθών, κεφαλαίων και υπηρεσιών. Η μετανάστευση απασχολεί τα εθνικά κράτη και τους διεθνείς  οργανισμούς, που προσπαθούν με κοινωνικά, πολιτικά και νομικά μέτρα, να αποκαταστήσουν τις διαταραχθείσες κοινωνικό-οικονομικές ισορροπίες.

Για να βρούμε λύση στα σύγχρονα προβλήματα από τη διακίνηση των οικονομικών μεταναστών, πρέπει να λάβουμε υπόψη μας  τις πολιτικές που εφάρμοσαν τα δυτικά κράτη μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, επιλύοντας ή περιορίζοντας το θέμα των διακρίσεων. Εξάλλου, οι πολιτικές είναι αυτές που αναπτύσσουν τις δομές, μέσα στις οποίες οι πολίτες διαμορφώνουν την εμπειρία και τον πολιτισμό τους.

Η μεταναστευτική πολιτική των δυτικών χωρών ακολούθησε τρεις εναλλασσόμενες πρακτικές:

1. Την αφομοίωση, που σημαίνει εγκατάλειψη των συνηθειών των χωρών προελεύσεως και αποδοχή των αξιών του έθνους υποδοχής.
2. Την πολιτισμική ανάμιξη, που σημαίνει μίξη των πολιτιστικών αξιών και χαρακτηριστικών του έθνους υποδοχής με αυτές των εθνών προελεύσεως
3. Τον πολιτιστικό πλουραλισμό, που σημαίνει αναγνώριση, ως ισότιμης, της αξίας των πολιτισμών που φέρνουν οι μετανάστες.

Αντίθετα, η ελληνική μεταναστευτική πολιτική διακυμάνθηκε, έως σήμερα, ανάμεσα στην αδράνεια και την καταστολή. Ο συνδυασμός  των ανωτέρω πολιτικών σε σχέση με την ανανέωση του αντιρατσιστικού μας οπλοστασίου-ήδη σχεδιάζεται για τη χώρα μας νέος αντιρατσιστικός νόμος-μπορεί να εξομαλύνει τις διακρίσεις στη χώρα μας και να επιτρέψει στους οικονομικούς μετανάστες ενσωμάτωση, χωρίς απάλειψη των πολιτιστικών τους αξιών.

Η ανασκευή των στερεοτύπων και προκαταλήψεων οφείλουμε να καταστεί στόχος όλων όσων εμπλέκονται στη δημιουργία τους. Κόμματα,  ΜΜΕ, επιστημονική κοινότητα, τοπικές κοινωνίες, πρέπει να συστρατευθούν στην καταπολέμηση των διακρίσεων και της ξενοφοβίας, εμπεδώνοντας την κοινωνική αλληλεγγύη.

Το πρόβλημα, λοιπόν, λύνεται όχι μόνο δια του νόμου αλλά σε συνδυασμό αυτού και των πολιτικών που θα αναδείξουν την οικουμενική αξία του ανθρωπισμού ως καθημερινό ζητούμενο στους χώρους εργασίας, εκπαίδευσης και κοινωνικής δραστηριοποίησης. Γεγονός που απαιτεί αφενός διατήρηση της ιστορικής μνήμης για το ρόλο των Ελλήνων μεταναστών σε ξένα κράτη και αφετέρου περισσότερη ανοχή, προσέγγιση και κατανόηση για το διαφορετικό..

ΑΚΟΛΟΥΘEI           ΟΜΙΛΙΑ ΠΟΥ ΕΓΙΝΕ ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΡΑΤΣΙΣΜΟ

ΑΠΟ ΤΗΝ  Κα ΘΩΜΑΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΥΛΑ  ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΕΝΤΡΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΠΤΟΛΕΜΑΪΔΑΣ

Εγώ θα σταθώ σε ένα από τα είδη κοινωνικού ρατσισμού. Μια ρατσιστική συμπεριφορά που δύσκολα ομολογούμε. Τον κοινωνικό αποκλεισμό και εδώ δεν θα διαχωρίσω ούτε φύλα ούτε εθνικότητες εξαιτίας της έλλειψης εκπαίδευσης. Δεν θα μείνω στην εκπαίδευση με την ακαδημαϊκή έννοια του όρου γιατί είναι ζήτημα περίπλοκο και επιφέρει πολλές διαφωνίες αλλά στην ευρύτερη έννοια της καλλιέργειας, της γνώσης, της προσωπικής μόρφωσης.

 Χωρίς κανείς να είναι ειδικός, αντιλαμβάνεται τις ραγδαίες και βαθιές αλλαγές στον επιστημονικό, τεχνολογικό, οικονομικό κοινωνικό αλλά και πολιτιστικό τομέα που σηματοδοτούν την σύγχρονη εποχή.

Προβάλλουν επιτακτική την ανάγκη για επικαιροποίηση και διαρκή αναβάθμιση των γνώσεων και δεξιοτήτων των πολιτών προκειμένου να ανταποκριθούν στις ολοένα αυξανόμενες απαιτήσεις της προσωπικής και εργασιακής τους ζωής.

  Ωστόσο οι ραγδαίας αλλαγές είναι αυτές που δύσκολα αφομοιώνονται από μια κοινωνία. Πολλοί ανάμεσα μας αισθάνονται να μένουν πίσω. Να υστερούν σε σχέση με τους υπόλοιπους. Να μειονεκτούν  γιατί δεν κατέχουν γνώσεις, δεν έχουν δεξιότητες απαραίτητες.

     Αίτια πολλά και καθημερινά ,

-γυναίκες που με αυταπάρνηση αφιέρωσαν τη ζωή τους στην οικογένεια αφήνοντας στην άκρη την προσωπική τους ολοκλήρωση

-οικονομικά προβλήματα που δεν επέτρεψαν την επιτυχή συνέχεια της τυπικής εκπαίδευσης και εξακολουθούν να εμποδίζουν την κατάκτηση γνώσεων και δεξιοτήτων.

Ή και απλά ατυχείς συγκυρίες που στέρησαν και στερούν ακόμη  πολύτιμες ευκαιρίες.

Η ανάγκη για συνεχιζόμενη εκπαίδευση ώθησε τα κράτη μέλη της ευρωπαϊκής Ένωσης να σχεδιάσουν και να εφαρμόσουν πολιτικές στον τομέα της Δια Βίου Μάθησης.

 Στην Ελλάδα ο δημόσιος φορέας ο οποίος σχεδιάζει και αναλαμβάνει δράσεις στον τομέα αυτό είναι η Γενική Γραμματεία Εκπαίδευσης Ενηλίκων του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων.

 Είναι ο επιτελικός φορέας στον τομέα της εκπαίδευσης που υλοποιεί σε εθνικό επίπεδο και στον απόδημο ελληνισμό ενέργειες που αφορούν στη Δια Βίου μάθηση.

 Ιδρύει το ΙΔΕΚΕ το οποίο υποστηρίζει τη λειτουργία των δόμων και των αυτόνομων εκπαιδευτικών προγραμμάτων με βασικό στόχο τη διεύρυνση της μαθησιακής διαδικασίας και την παροχή εκπαιδευτικών ευκαιριών σε όλη τη διάρκεια της ζωής των ατόμων  σε ευρύτατο φάσμα θεματικών πεδίων, ικανών να ανταποκριθούν  και στις σύγχρονες απαιτήσεις της κοινωνικής ζωής αλλά και της αγοράς εργασίας.

Δομές

  ΚΕΝΤΡΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

          Αποτελούν ένα νέο θεσμικό πλαίσιο στον τομέα της εκπαίδευσης . Τα εκπαιδευτικά προγράμματα που προσφέρονται στα ΚΕΕ συμβάλλουν στην ανάπτυξη της ενεργού ιδιότητας του πολίτη, τη δημιουργία θετικής στάσης ως προς τη μάθηση και την ενίσχυση των ίσων ευκαιριών πρόσβασης στην εκπαίδευση , στην ενίσχυση της ικανότητας προσαρμογής στις γνωστικές απαιτήσεις ενός συνεχώς εξελισσόμενου κοινωνικο-οικονομικού χώρου δράσης των ενηλίκων.

           Επιπλέον συμβάλλουν στην ανάπτυξη δυνατοτήτων  πρόσβασης στην αγορά εργασίας καθώς και επαγγελματικής εξέλιξης, στη συμμετοχή στην κοινωνία της γνώσης και της πληροφορίας και μοχλός πρόσβασης στις νέες εργασιακές και κοινωνικές ευκαιρίες.

           Στο νομό μας τα ΚΕΕ έχουν έδρα την Πτολεμαϊδα στο κτίριο Βούλγαρη. Τη τελευταία περίοδο δεχθήκαμε πάνω από 2500 αιτήσεις και επιμορφώθηκαν σε διάφορα θέματα 1300 πολίτες σε όλο το νομό. Σ΄ αυτό το σημείο θα ήθελα να ευχαριστήσω το Δήμαρχο μας, ήταν προσωπικό του όραμα και επιτυχία η εγκατάσταση του ΚΕΕ στην Πτολεμαϊδα. Και όλο το επιτελείο του δήμου, για μια αγαστή συνεργασία και για την αφοσίωση τους στα ιδανικά της Δια Βίου Μάθησης. Στέκονται πολύτιμοι αρωγοί στο έργο μας και συμπαραστάτες των πολιτών του δήμου μας στην προσπάθεια τους για προσωπική ολοκλήρωση.

           Πέρα από την γενική εκπαίδευση, σε θέματα πολιτισμού, υγείας, και περιβάλλοντος, την ενημέρωση σε θέματα κοινωνικά και ευρωπαικά,  υπάρχουν προγράμματα ενάντια στον αναλφαβητισμό που  συμπληρώνουν την υποχρεωτική εκπαίδευση δίνοντας την ευκαιρία σε όλους αυτούς που αρκετά βίωσαν τον υποβιβασμό από τους γύρω τους.

Δεν χρειάζεται να αισθάνονται λιγότερο ικανοί ή έξυπνοι. Το Σχολείο Δευτερης Ευκαιρίας θα τους δώσει ακριβώς αυτό που λέει ο τίτλος του. Ένα απολυτήριο Γυμνασίου .  Μια δεύτερη ευκαιρία στη ζωή, στην κοινωνική αναγνώριση, στην επαγγελματική καταξίωση.

             Φυσικά δεν θα μπορούσε να αγνοηθεί και η οικογένεια και ο ρόλος της.Σε μια εποχή που τα δεδομένα αλλάζουν συνεχώς, οι ρόλοι και οι σχέσεις των μελών της είναι διαφορετικές από εκείνες του παρελθόντος, 

Σ΄αυτή την αναζήτηση των νέων ρόλων πια  το πρόγραμμα συμβουλευτικής της ΣΧΟΛΗΣ ΓΟΝΕΩΝ έρχεται να  υποστηρίξει  τους γονείς στο δύσκολο ρόλο τους . Προσφέρει γνώσεις και ευκαιρίες για προβληματισμό και ανταλλαγή εμπειριών με βιωματικό τρόπο σε θέματα που τους απασχολούν.

Εκτός όμως από τις τρεις βασικές δομές του Ι.Δ.ΕΚ.Ε το ΚΕΕ, το ΣΔΕ και τη σχολή γονέων υπάρχουν και αυτόνομα προγράμματα.

Η εκπαίδευση Ενηλίκων στη διαχείριση κινδύνων και κρίσεων και την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών .ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ

Η  Αγωγή Υγείας για την πρόληψη από το AIDS και τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα.

Το πρόγραμμα ΉΡΩΝ ενάντια στον ψηφιακό αναλφαβητισμό. Έχουν ευκαιρία όλοι οι Έλληνες πολίτες να αποκτήσουν τις βασικές δεξιότητες στις χρήση των νέων τεχνολογιών. Και να έχουν έτσι ίσες ευκαιρίες στην πρόσβαση στην αγορά εργασίας.

Το πρόγραμμα ΗΣΙΟΔΟΣ με την εκπαίδευση αγροτών στο δευτερογενή και τριτογενή τομέα της Οικονομίας.

Επίσης, μεγάλη σπουδαιότητα δίνεται στην υποστήριξη των ευάλωτων κοινωνικά ομάδων του πληθυσμού. Υπάρχουν προγράμματα για την στήριξη των φυλακισμένων την εκπαίδευση τους για την ομαλή επανένταξη τους και ενάντια στον κοινωνικό κατά συνέπεια οικονομικό και επαγγελματικό αποκλεισμό που δέχεται αυτή η ομάδα.

Τέλος ιδιαιτέρως σημαντική είναι η συστηματική και μαζική παρέμβαση στις κοινωνικά ευάλωτες ομάδες .Προγράμματα που αφορούν στην εκμάθηση της ελληνικής Γλώσσας από εργαζόμενους μετανάστες και παλινοστούντες.

 Άλλα προγράμματα, ειδικά για τσιγγάνους, για μουσουλμάνους.

Ένα πρόγραμμα του οποίου η ανάγκη ύπαρξης επιβεβαιώνεται από την επικαιρότητα με τον σκληρότερο τρόπο. Η συγκλονιστική ιστορία του μικρού από τη Βέροια αποδεικνύει την ζωτικότητα της εκπαίδευσης και ειδικής συμβουλευτικής υποστήριξης γονέων μεταναστών και παλινοστούντων.

Η συγκρότηση και λειτουργία ενός αξιόπιστου συστήματος δια βίου εκπαίδευσης και επιμόρφωσης ενηλίκων έχει προχωρήσει σημαντικά τα τελευταία χρόνια καλύπτοντας το κενό που είχε η χώρα.

Όμως και η στάση των πολιτών έχει αλλάξει σημαντικά. Οι πολίτες όλων των ηλικιών, όλων των κοινωνικο-οικονομικών κατηγοριών έχουν αρχίσει να συμμετέχουν ενεργά. Από το 2004 ως και σήμερα έχουμε μία ραγδαία αυξηση. Συνολικά ως το Ιούνιο του 2006 επιμορφώθηκαν γύρω στους 200.000 έναντι των 36.000 του 2003.

Κλείνω με μια σκέψη, το μοναδικό όπλο που έχουμε όλοι μας για παλέψουμε ενάντια στην προκατάληψη, στα στερεότυπα και το ρατσισμό είναι η διεύρυνση των πνευματικών μας οριζόντων, η πνευματική καλλιέργεια που θα οδηγήσει στην προσωπική αυτοεκτίμηση και την αμοιβαία αποδοχή της οποιαδήποτε διαφορετικότητας. Με αυτά μπορούμε να φτιάξουμε την ηθική και αγγελικά πλασμένη  κοινωνία  που οραματίζεται και η κα Φουρκιώτη αλλά και ο καθένας από μας.

στο WWW στο ptolemaida.net